TİLEGAL Haberler

TİLEGAL'le gelişmeleri ve en yeni haberleri buradan takip edebilirsiniz.

“İflas ve İflas Erteleme” Hakkında Yapılan Değişiklikler

02 Eylül 2016

K

alkınma Planı çerçevesinde 05.07.2016 tarihinde onaylanan 6728 sayılı “Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 09.08.2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmıştır. Bu Kanun’un ilgili maddeleriyle 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nda (“Kanun”) değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler doğrultusunda, iflas ve iflas erteleme hakkındaki bilgi notumuz aşağıdaki şekliyle soru-cevap olarak düzenlenmiştir:


 

  1. 1- İFLAS ERTELEME TALEP ETMENİN ÖN ŞARTLARI NELERDİR?

    1. a) Fiilen iflas halinde yani borca batık olmak:

İflas erteleme talep edilebilmesi için öncelikle fiilen iflas durumunda olmak; yani “borca batıklık” durumunun gerçekleşmesi gerekir. Kanun’un eski halinde, sermaye şirketlerinin “borçlarının aktifinden daha fazla olması” halinde iflas edecekleri düzenlenmekteydi. Yeni düzenlemeyle, “aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilançoya göre borca batık olması” iflas halinde olmanın ön şartı olarak belirlenmiştir.

    1. b) İyileştirme projesi sunmak:

Kanun’da belirtilen kişiler, yeni nakit kaynak konulması dâhil nesnel ve gerçek kaynakları ve önlemleri gösteren, ciddi ve inandırıcı bir “iyileştirme projesi” sunarak mahkemeden iflas erteleme talep edebilirler. Yapılan bu değişiklikle Kanun’un 179. maddesi, Türk Ticaret Kanunu’nun 377. maddesiyle uyumlu hale getirilmiştir.

    1. c) Borçlunun iflas ertelemeye layık olması:

Yeni düzenlemeyle iflas erteleme şartları arasına “borçlunun iflas ertelemeye layık olması” şartı eklenmiştir. Bu düzenlemeyle ertelemenin bir hak değil borçluya verilen bir lütuf olduğu vurgulanmak istenmiştir. Borçlunun mali anlamda iyi bir proje sunmasının yanında, objektif ve sübjektif iyi niyetini de ortaya koyması beklenmektedir.

Örnek olarak, sahte ya da çifte ticari kayıtlar tutan, mal kaçıran, borçlarını saklayan, çok sık adres değiştirerek alacaklılardan kaçan ve mahkemenin yetkisine etki etmeye çalışan, art arda birden çok kez iflasın ertelenmesi yoluna giden borçluların ertelemeye layık olmadıkları kabul edilecektir.

  1. 2- İYİLEŞTİRME PROJESİ NELERİ İÇERMELİDİR? İŞLETME GİDERLERİ BAKIMINDAN BİR DEĞİŞİKLİK VAR MIDIR?

Yeni düzenlemeyle iyileştirme projesinin içeriği belirgin hale getirilmiştir. İyileştirme projesinde, yeni nakit kaynak konulması dâhil nesnel ve gerçek kaynaklar ve önlemler ile erteleme süresince tüm işletme giderlerinin ve çalışma sermayesinin nasıl karşılanacağı gösterilir.

Uygulamada borca batık ve iyileşme ümidi zayıf olan şirketlerin iflasın ertelenmesi başvurusunda bulundukları ve hak etmedikleri halde erteleme tedbirlerinden bir süre yararlandıkları, bunun da alacaklılara zaman kaybettirdiği yönündeki şikâyetler dikkate alınarak, iyileştirme projesinde erteleme sürecinde işletme giderlerinin ve çalışma sermayesinin nasıl karşılanacağının gösterilmesi şartı getirilmektedir.

Yine uygulamada iflasın ertelenmesini talep eden bazı şirketlerin genel işletme ve temel üretim giderlerini dahi karşılayamamaları; bu bağlamda kira, elektrik, su ve doğalgaz gibi borç ve girdi kalemlerini ödemesiz bırakmaları ve hatta aldıkları ihtiyati tedbirlerle bu kaynakların kesilmesini engelledikleri görüldüğünden, işletme giderlerinin karşılanması iyileştirme projesi bakımından olmazsa olmaz bir unsur olarak kabul edilmiştir.

Bunun yanında, iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olduğunu gösteren diğer bilgi ve belgeler de mahkemeye sunulmak zorundadır. Özellikle (i) mevcut borçların tutarları ile ödeme sürelerini gösteren listenin, (ii) alacalıların adreslerini gösteren listesinin, (iii) faaliyet gösterilen sektörün özelliklerine göre ham madde, yarı mamul ve mamul madde stoklarının miktarı, tutar ve bekleme sürelerine ilişkin listenin, (iv) vergi dairesine sunulmuş en son bilanço ve gelir tablosunun ve (v) şirket ticaret sicili tasdiknamesinin sunulması gerekmektedir.

  1. 3- İYİLEŞTİRME PROJESİNİN SUNULMASI İÇİN SÜRE SINIRI VAR MIDIR? BU PROJE KAÇ DEFA REVİZE EDİLEBİLİR?

Yeni düzenlemeyle, iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olduğunu ispatlayan belgelerle birlikte iflas erteleme talebini takip eden 2 hafta içerisinde mahkemeye sunulması zorunlu hal getirilmiştir. Aksi halde talep ispatlanamamış sayılacaktır.

Değişiklikle uygulamada, maddede belirtilen belge ve listelerin geç, hatta çoğu zaman bilirkişi incelemesinden sonra sunulmak suretiyle yeniden bilirkişi incelemesi istenmesi ve böylece yargılama sürecinin ve bu bağlamda tedbir uygulamasının uzatılmasının önüne geçilmiştir.

İflas erteleme yargılaması sırasında en fazla 1 (bir) defa revize projesi verilebilir. Uygulamada anlamlı sayılmayacak nitelikte değişiklikler içeren yeni (gözden geçirilmiş = iyileştirilmiş = revize) projelerin sunulduğu; mahkemenin her seferinde bunların değerlendirilmesi için bilirkişi görüşüne başvurduğu ve bu suretle yargılama uzatıldığından böyle bir düzenleme yapılmıştır.

  1. 4- DAHA ÖNCE ERTELEME ALMIŞ BİR ŞİRKET TEKRAR İFLAS ERTELEME İSTEYEBİLİR Mİ?

Evet. Ancak yeni değişiklikle art arda iflas erteleme talep etmenin önüne geçilmiştir. Daha önce iflasın ertelenmesinden yararlanmış bir şirket, duruma göre uzatma dâhil erteleme süresinin bitiminden itibaren bir yıl geçmedikçe iflasın ertelenmesi talebinde bulunamaz.

  1. 5- ALACAKLILAR KAÇ GÜN İÇİNDE ERTELEME TALEBİNE KARŞI İTİRAZDA BULUNABİLİRLER? İTİRAZIN KAPSAMI NEDİR?

Alacaklıların erteleme talebine karşı itiraz yolu yasal dayanağa kavuşturulmuştur; ancak hâlihazırda iflas için uygulanan itiraz yolu kıyasen uygulandığından itiraz prosedürü değişmemiştir. Alacaklılar iflas erteleme talebine karşı 15 (on beş) gün içerisinde itiraz edebilirler.

İtiraz sadece “iflas erteleme şartlarının bulunmadığı” ve “talebin reddinin istenebileceği diğer hallerle” sınırlı tutulmaktadır.

  1. 6- YARGILAMA SIRASINDA NE TÜR TEDBİRLER VERİLEBİLİR?

Mahkeme tarafından iflas ertelemesi konusunda nihaî karar verilene kadar geçecek sürede geçerli olacak şekilde ve iflas erteleme talep eden şirketin malvarlığını korumaya yönelik verilecek tedbir kararlarının içeriği Kanun’da belirtilmemekteydi. Mahkemeler nihaî kararla verecekleri kararların benzerlerini tedbir kararı olarak vermekteydiler. Yeni düzenlemeyle tedbir kararlarının içeriği de belirgin hale getirildi ve aslında tedbir kararlarının içeriğine sınır getirilmiş oldu.

Buna göre, mahkemeler tarafından verilecek tedbir kararları, yargılama aşamasında iflas erteleme isteyen şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı alınmasını ve uygulanmasını, ipotek takipleri ve işçi alacakları ile ilgili takipler hariç, icra takibi yapılmasını engellemek ve daha önce başlatılmış takipleri durdurmak konularıyla sınırlandırıldı. Bu şekilde daha mahkemelerin çok çeşitli konularda ve geniş tedbirler almasının önüne geçilmiş oldu.

  1. 7- İFLAS ERTELEME KARARI KAÇ YIL İÇİN VERİLİR? UZATILMASI MÜMKÜN MÜDÜR?

Daha önce 1 yıl + 4 yıl olarak toplam 5 yıl olarak devamı mümkün olan iflas erteleme süresi, 1 yıl + 1 yıl olmak üzere toplam 2 yıl ile sınırlandırılmıştır. Böylece erteleme süresinin bir yıl olduğuna ilişkin ilke korunmakta; bu sürenin mahkemece uygun görülmesi halinde 1 yıl daha uzatılabileceği düzenlenmektedir.

İstatistiki veriler, erteleme süresinin uzun tutulduğu durumlarda şirketlerin ekseriyetle iflas ettiklerini; bu dönemde borçlarının arttığını ve malvarlıklarında azalma olduğunu göstermektedir. Böylece iflas kararı sonrasında masa mevcudunun erteleme yargılaması başındaki duruma göre daha az olduğu ve alacaklıların daha kötü duruma düştüğü tespit edilmiştir.

  1. 8- YENİ DÜZENLEME İLE “TEDBİRLERİN ERTELEME SÜRESİNDEN SAYILMASI” HÜKMÜ GETİRİLMİŞTİR. BU NE DEMEKTİR?

Eski uygulamada, mahkeme yargılama sırasında erteleme talep eden şirkete icra takibi başlatılmaması ve evvelce başlatılan takiplerin durdurulması yönünde tedbir kararı verir, nihayetinde dava sonuçlanır ve iflasın ertelenmesine karar verirdi. Bu karar temyiz edilip bozulduğunda ve yerel mahkemede tekrar yargılama yapıldığında, en fazla 5 yıl olabilen erteleme süresi, tedbir devam ettiğinden 8-10 yıla kadar uzayabilirdi. Değişiklik ile birlikte, erteleme süresi, tedbir verildiği tarihten itibaren en fazla (1) bir yıl olabilecektir.

  1. 9- ERTELEME TALEBİ HANGİ MAHKEMEDEN TALEP EDİLİR?

Borçlu şirket, son bir yıldan uzun bir süre ile şirket merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeden iflas erteleme talep edebilir. Uygulamada sıkça karşılaşılan, art arda merkez değişikliği yapmak suretiyle yetkili mahkemenin talep sahibi şirket tarafından bir anlamda keyfiyetine belirlenmesi engel olunmuştur.

  1. 10- BİR KİŞİ EN FAZLA KAÇ ŞİRKETTE KAYYUM OLARAK GÖREV ALABİLİR?

Bir kişi en fazla 3 dosyada kayyum olarak atanabilir. Bu getirilen sınırlama ile kayyumların görevlerini yeterli zaman ayırarak sağlıklı bir şekilde yerine getirmeleri amaçlanmıştır.

  1. 11- DEĞİŞİKLİKLER MEVCUT ERTELEME DAVALARINA UYGULANABİLİR Mİ?

Yapılan değişiklikler 09.08.2016 tarihinden sonraki iflas erteleme talepleri hakkında uygulanacaktır